Grzegorz Porębski¹, Radosław Śpiewak²

¹Zakład Alergologii Klinicznej i Środowiskowej, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum
²Instytut Dermatologii sp. z o. o. w Krakowie

Aktualizacja: 14/09/2010

53-letni mężczyzna pracuje jako cukiernik od 30 lat, od 12 lat na obecnym stanowisku pracy, na którym m. in. ręcznie miesza masę jabłkowo-cynamonową do drożdżówek. Mieszanie zawsze wykonywał prawą ręką, przy czynności tej  nie stosował rękawic ochronnych. We wrześniu 2008 na prawej ręce pojawiły się zmiany wypryskowe.

Na zmiany skórne pacjent stosował krem Hydrocortisonum 0,5%, uzyskując umiarkowaną poprawę. Zmiany cofały się w okresach wolnych od pracy. Podczas pierwszej wizyty na prawej ręce pacjenta stwierdzono zapalne zmiany rumieniowo-złuszczające z cechami lichenizacji i wtórnego zakażenia bakteryjnego, szczególnie nasilone na grzbiecie ręki oraz wyprostnej i zgięciowej powierzchni dystalnej części prawego przedramienia (fot.).

Fot.1.

Fot.2.

Badania diagnostyczne: Wykonano testy płatkowe z serią Standard Europejski (Chemotechnique Diagnostics) a także z dostarczonymi przez pacjenta substancjami środowiska pracy: masą jabłkowo-cynamonową, proszkiem do pieczenia, mąką pszenną, masą jajową. Testy wykazały dodatni odczyn na mieszankę zapachową (+) oraz na masę jabłkowo-cynamonową (+). Skład mieszanki zapachowej (Fragrance Mix I): alkohol cynamonowy, aldehyd cynamonowy, hydroksycitronellal, amyloaldehyd cynamonowy, geraniol, eugenol, izoeugenol, absolut mchu dębowego, seskwioleinian sorbitanu.

Dalszy przebieg: Na postawie wyniku testów pacjentowi zalecono mieszanie masy jabłkowo-cynamonowej w rękawicy. Po zastosowaniu się do tego zalecenia, wyprysk ustąpił w ciągu 7 dni, mimo kontynuacji dotychczasowych prac na tym samym stanowisku. Podczas dwumiesięcznej obserwacji, pacjent nie wymagał leczenia, stracił też zainteresowanie dalszą diagnostyką.
Wniosek: Na podstawie dodatniego wyniku testów płatkowych, przekonywującego wywiadu oraz ustąpienia zmian po zastosowaniu rękawic ochronnych, ostatecznie rozpoznano zawodowe alergiczne kontaktowe zapalenie skóry prawej ręki na skutek alergii na składniki masy jabłkowo-cynamonowej.

Komentarz: Cynamon jest częstą przyczyną alergicznego wyprysku zawodowego u piekarzy i ciastkarzy. Skrócona wersja tego przypadku została przedstawiona na konferencji dermatologiczne w Łodzi, patrz: Porębski G, Śpiewak R. Zawodowy wyprysk prawej ręki u cukiernika wskutek uczulenia na masę jabłkowo-cynamonową. Arch Med Sci 2009;5(1, suppl 1):S61-S62.