Klinika Alergologii i Chorób Wewnętrznych AM w Białymstoku
Praca opublikowana w: R. Śpiewak (Redaktor): "Pyłki i Pyłkowica: Aktualne Problemy". Instytut Medycyny Wsi w Lublinie 1995, str. 95-96.
Powrót do spisu treści książki
Leczenie odczulające, określane obecnie mianem immunoterapii swoistej, zostało wprowadzone po raz pierwszy przez Noona i Freemana w 1911 r. u chorych z pyłkowym nieżytem nosa. Mimo jednak tak długiej tradycji odczulanie budzi ciągle wiele kontrowersji, a także i obecnie nie jest powszechnie akceptowane. Przyczyny należy szukać w wieloletnim braku naukowych podstaw swoistego odczulania, braku znajomości mechanizmów, zarówno odczynów alergicznych jak i działania immunoterapii, a co za tym idzie - braku możliwości obiektywnej kontroli efektów leczenia oraz częstym występowaniu objawów niepożądanych. Wiązało się to niewątpliwie ze stosowaniem źle oczyszczonych, niestandaryzowanych wyciągów alergenowych.
W 1993 r. grupa ekspertów Europejskiej Akademii Alergologii i Immunologii Klinicznej opracowała drugie z kolei wydanie tzw. "position paper" na temat "Immunoterapia", uwzględniające postępy wiedzy, jakie dokonały się w ciągu ostatnich kilku lat w poznaniu procesów alergicznych i mechanizmów immunoterapii swoistej. Opracowanie to przedstawia także wiele wskazówek praktycznych, które mogą być wykorzystywane w codziennej praktyce alergologicznej
Według większości alergologów immunoterapia swoista, obok eliminacji alergenu, jest jedynym leczeniem przyczynowym w chorobach alergicznych IgE-zależnych. Do uznanych powszechnie wskazań do immunoterapii zalicza się alergię na jady owadów żądlących oraz pyłkowicę. Pyłkowica okazała się doskonałym modelem do leczenia zmian miejscowych i ogólnoustrojowych w procesie alergicznym oraz do oceny wpływu swoistej immunoterapii na te zmiany.
W rozważaniach kierunków działania immunoterapii swoistej należy brać pod uwagę: jej wpływ na odpowiedź humoralną (IgE, alergenowo swoiste IgE, alergenowo swoiste IgG4, anty IgE), odpowiedź komórkową (aktywność i kumulacja komórek efektorowych i uwalnianych przez nie mediatorów alergiczno-zapalnych), generację fazy późnej z udziałem komórek T, a w szczególności komórek Th2. Jak wykazują badania ostatnich lat, immunoterapia swoista wpływa na zmianę różnicowania komórek pomocniczych z subpopulacji Th2 w kierunku Thl, co ma istotne znaczenie w kształtowaniu się profilu uwalnianych cytokin i ograniczeniu dwufazowej reakcji alergicznej. Jak wiadomo komórki Th2 uwalniają między innymi cytokiny Il-3, Il-4, Il-10, które biorą istotny udział w rozwoju pótnej reakcji zapalnej, podczas gdy komórki Th1 produkują interferon gamma i interleukinę 2, które działają przeciwstawnie do cytokin produko-wanych przez komórki Th2.
Uważa się obecnie, że charakterystyczną cechą skutecznej immunoterapii jest jej zdolność hamowania późnej fazy zapalnej, indukowanej przez alergen, co udowodniono w skórze, oskrzelach i ostatnio także w błonie śluzowej nosa.
W następnych pracach zostaną przedstawione wyniki niektórych badań pochodzących z różnych ośrodków alergologicznych oraz badań własnych nad immunoterapią swoistą w pyłkowicy, a także perspektywy immunoterapii z wykorzystaniem rekombinowanych alergenów oraz syntetycznych peptydów, uwzględniających główne epitopy danych alergenów i pozwalające na bezpieczną i efektywną supresję swoistych IgE oraz inaktywację alergenowo-swoistych komórek Th.

Powrót do spisu treści książki
© Radosław Śpiewak (kod źródłowy).
Ta strona jest częścią serwisu alergologia.org
Strona utworzona 12 lutego 2006, ostatnio zmodyfikowana 12 lutego 2006.