Alergiczne testy skórne i testy prowokacji nosowej u dzieci z astmą oskrzelową

Grażyna Górnicka, Andrzej Emeryk, Jolanta Pietraszek-Mamcarz

Dziecięcy Szpital Kliniczny AM w Lublinie

Praca opublikowana w: R. Śpiewak (Redaktor): "Pyłki i Pyłkowica: Aktualne Problemy". Instytut Medycyny Wsi w Lublinie 1995, str. 84-86.

Powrót do spisu treści książki

In English

Alergiczne testy skórne (ATS) [3] i testy prowokacyjne swoiste są najczęściej wykonywanymi i najlepszymi badaniami w diagnostyce chorób alergicznych [1, 5, 6]. W przypadku lokalizacji choroby alergicznej w układzie oddechowym coraz częściej stosuje się, obok testu prowokacji oskrzelowej (TPO), test prowokacji nosowej (TPN) [2, 6]. Badanie to jest bezpieczniejsze i łatwiejsze do wykonania, szczególnie u dzieci.

Cel pracy

Celem pracy była ocena zgodności ATS i TPN u dzieci z pyłkową astmą oskrzelową w odniesieniu do alergenu pyłków traw.

Materiał i metody

Badania przeprowadzono u 95 dzieci - 28 (29,5%) dziewczynek i 67 (70,5%) chłopców leczonych w Poradni Pulmonologicznej lub Alergologicznej DSK w Lublinie z powodu astmy pyłkowej z dominującym uczuleniem na pyłki traw. U wszystkich dzieci wykonano standardowe ATS prick firmy Bencard lub Allergopharma oraz TPN z alergenem pyłków traw odpowiedniej firmy.

TPN przeprowadzono wg metody Lebela i wsp. [4] podając alergeny pyłku traw w aerozolu do jednego przewodu nosowego we wzrastających dawkach (od 31 do 500 j.SBE). TPN uznano za dodatni, gdy opór dróg nosowych mierzony metodą rynomanometrii przedniej wzrósł conajmniej o 100% w porównaniu do wartości po podaniu płynu kontrolnego. ATS i TPO z pyłkami traw wykonywano wg powszechnie przyjętych kryteriów.

Badane dzieci były w wieku od 4 do 19 lat (średnio 12,4), w tym do 10 r.ż. było 51 (53,7%), a powyżej 10 r.ż. - 44 (46,3%) dzieci. Czas trwania choroby wynosił od 1 roku do 12 lat. U 51 dzieci (53,7%) objawy występowały od 1 do 5 lat, a u 44 (46,3%) dłużej niż 5 lat. U 76 (80,0%) stwierdzono objawy astmy oskrzelowej (AO) i alergicznego nieżytu nosa (ANN), a u 19 (20%) rozpoznawano tylko astmę oskrzelową.

Wszystkie dzieci podzielono na grupy:
I - ze względu na wielkość odczynu alergenowego:
A. - z testem ujemnym - od (-) do (++),
B. - z testem dodatnim - od (+++) do (++++);
II - ze względu na wynik TPN:
C. - z testem ujemnym,
D. - z testem dodatnim.

Wyniki badań

Zgodność ATS i TPN wykazano u 76 (80,0%) badanych dzieci. W tej grupie dodatni ATS i dodatni TPN obserwowano u 53 (55,8%) dzieci, u pozostałych 23 (24,2%) ATS i TPN były ujemne. W grupie 19 dzieci (20,0%) stwierdzono brak zgodności ATS i TPN. Dodatni TPN przy ujemnym ATS wystąpił u 6 dzieci (6,3%), a ujemny TPN mimo dodatniego ATS obserwowano częściej, bo w 13,7% przypadków (13 chorych) - tabela I. Analizowano wpływ wieku dzieci, czasu trwania choroby i rodzaju schorzenia (AO i ANN lub tylko AO) na zgodność badań - tabela II.

Tabela I. Częstość występowania dodatnich i ujemnych badań ATS i TPN

	TPN (+) n (%)	TPN (-) n (%)	Razem
ATS (+)	53 (55,8)	13 (13,7)	66 (69,5)
ATS (-)	6 (6,3)	23 (24,2)	29 (30,5)
Razem	59 (62,1)	36 (37,9)	95 (100)

Tabela II. Częstość wyników zgodnych i niezgodnych w zależności od wieku dzieci, czasu trwania choroby oraz rodzaju schorzenia

	Wiek dzieci		Czas trwania choroby		Rodzaj choroby
	< 10 lat n (%)	> 10 lat n (%)	< 5 lat n (%)	> 5 lat n (%)	AO+ANN n (%)	AO n (%)
Badania zgodne	42 (44,2)	34 (35,8)	35 (37,9)	41 (43,1)	64 (67,4)	12 (12,6)
Badania niezgodne	9 (9,5)	10 (10,5)	16 (16,8)	3 (3,2)	12 (12,6)	7 (7,4)
Razem	51 (53,7)	44 (46,3)	51 (53,7)	44 (46,3)	76 (80)	19 (20)

W obu grupach wiekowych stwierdzono podobnie częstą zgodność badań: jedynie u dzieci do 10 r.ż. częściej niż u starszych, stwierdzano zgodność testów ujemnych. Nie było takiej różnicy w grupie testów dodatnich. Czas trwania choroby nie wpływał w istotny sposób na zgodność obu testów ani dla badań ujemnych, ani dla badań dodatnich.

Współistnienie AO z ANN istotnie zwiększało liczbę testów zgodnych w porównaniu z dziećmi chorującymi tylko na AO. W grupie 76 dzieci, u których AO współistniała z ANN, u 62 (67,4%) stwierdzano zgodność testów, większą w zakresie testów dodatnich niż ujemnych (49 dzieci wobec 15); brak zgodności obserwowano u 12 chorych (12,6%). U dzieci bez objawów ze strony nosa (n=19) zgodność testów znaleziono u 12 dzieci (12,6%), a jej brak u 7 chorych (7,4% przypadków).

Wnioski

1. Zgodność alergicznych testów skórnych i testu prowokacji nosowej stwierdzono u 80% badanych dzieci. Częściej występowała ona w przypadku obu testów dodatnich niż obu testów ujemnych.
2. Wiek dzieci nie wpływał na zgodność ATS i TPN, chociaż u dzieci młodszych częściej obserwowano zgodność w zakresie testów ujemnych niż u dzieci powyżej 10 r.ż.
3. . Czas trwania choroby nie wpływał w istotny sposób na zgodność ATS i TPN. Wiek dzieci nie miał znaczenia w przypadku testów dodatnich.
4. Obecność ANN u dzieci z AO zwiększa zgodność badań, zwłaszcza testów dodatnich.

Piśmiennictwo

1. Berg T. L. O., Johansson S. G. D.: Allergy diagnosis with the radioallergosorbent test. A comparison with the results of skin and provocation tests in an unselected group of children with asthma and hay fever. J. Allergy Clin. Immunol. 1974, 54, 209.
2. Emeryk A.: Rhinospirography as a new method estimation of the nasal provocation test in asthmatic children. The Congres of Allergology and Clinical Immunology of the Socialist Countries. Warsaw-Jachranka, 1988. Abstracts.
3. Jędrys-Kłucjasz U.: Testy skórne w diagnostyce chorób alergicznych u dzieci. Nowa Klinika, 1995, 4, 13.
4. Lebel B. i wsp.: J. Allergy Clin. Immunol., 1988, 82, 869.
5. Mazurek H.: Testy swoistej prowokacji oskrzelowej w diagnostyce astmy. Nowa Klinika, 1995, 4, 19.
6. Vidart J. N., Ghaem A., Herman D., Roger A. M.: Etude comparative des tests de provocaton nasale et bronchique. Rev. Franc. Allergol., 1980, 20, 93.

Powrót do spisu treści książki

© Radosław Śpiewak (kod źródłowy).
Ta strona jest częścią serwisu alergologia.org
Strona utworzona 12 lutego 2006, ostatnio zmodyfikowana 12 lutego 2006.