Zmiany fenologiczne a prawdopodobieństwo wystąpienia objawów reakcji alergicznych na wybrane pneumoalergeny w Rabce w latach 1991-1995

Józef Gaweł, Hanna Halota, Ryszard Kurzawa, Zbigniew Doniec, Krzysztof Pisiewicz

Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc, Zespół Pediatryczny w Rabce

Praca opublikowana w: R. Śpiewak (Redaktor): "Pyłki i Pyłkowica: Aktualne Problemy". Instytut Medycyny Wsi w Lublinie 1995, str. 43-44.

Powrót do spisu treści książki

In English

Cel

Celem pracy była ocena stopnia zmian fenologicznych dla Uzdrowiska Rabka w latach 1991-1995. Umożliwi ona lekarzom alergologom postawienie trafnej diagnozy i zastosowanie skutecznej terapii i rehabilitacji oraz zaplanowanie immunoterapii swoistej, a także pozwoli pacjentom ograniczyć do minimum ekspozycję na aeroalergeny.

Materiał i metody

W latach 1991-1995 przeprowadzono pomiary ilościowe i jakościowe opadów pyłków i zarodników metodą objętościową, przy użyciu aparatu firmy Burkard. W opracowaniu uwzględniono 23 taksony oznaczające się cyklicznym występowaniem w znacznej obfitości i potencjalną alergogennością. Wyniki ilościowe wyrażano liczbą pyłków i zarodników grzybów na m³/dobę, m³/miesiąc, m³/rok. Zakresy stężeń sporomorf w zależności od prawdopodobieństwa ujawnienia objawów alergii:

• niskie stężenie - do 10 pyłków, a dla zarodników do 50 pyłków (zarodników) /m³/dobę (stężenie nie zagrażające),
• średnie stężenia - do 30 pyłków, a dla pyłków brzozy i zarodników do 100 pyłków (zarodników) /m³/dobę (możliwość wystąpienia objawów alergicznych),
• wysokie stężenie - powyżej 30 pyłków, a dla pyłków brzozy powyżej 100 i zarodników do 1000 pyłków (zarodników) /m³/dobę (występowanie objawów alergicznych u wszystkich pacjentów)
• bardzo wysokie stężenie - powyżej 1000 zarodników/m³/dobę.

Wyniki

Pyłki drzew - z wyjątkiem pyłków sosny i świerku - ze względu na niskie stężenie nie stanowią zagrożenia alergologicznego. Nakładanie się okresu o średnim i wysokim stężeniu pyłków sosny i świerku na okres intensywnego pylenia traw (koniec maja, czerwiec i początek lipca), może szczególnie nasilać wystąpienie objawów alergicznych. Stężenia pyłków chwastów, a szczególnie pokrzywy, ze względu na okresowe (lipiec, sierpień) wysokie stężenia mogą stanowić zagrożenie dla pacjentów. Zarodniki występują w ciągu roku w stężeniach średnich, wysokich, a nawet bardzo wysokich.

Wykazano zmienność w składzie florystycznym w odniesieniu do liczebności i regularności występowania. Zmienność ta jest związana z właściwościami pogody i klimatu oraz cyklami życiowymi roślinności. W obserwowanym okresie obejmującym pięć lat kalendarzowych stwierdzono, że czas pojawiania się pyłków jest bardzo zróżnicowany i waha się w zakresie od stycznia do marca. Długość okresów pylenia poszczególnych taksonów jest zróżnicowana i trwa od 2 do 12 tygodni, a nawet kilka miesięcy w przypadku zarodników grzybów.

Wnioski

Opracowany kalendarz zmian palinologicznych wskazuje na konieczność indywidualizacji skierowań na leczenie, odpowiednio do rodzaju uczuleń na poszczególne alergeny stwierdzone u chorych. Opracowany kalendarz obejmujący okres pięciu lat wykazuje w opadzie pyłkowym w Rabce stosunkowo niski udział (w granicach 3%) pyłków traw i chwastów - roślin o największych właściwościach alergogennych. Wskazuje to na wielkie zalety uzdrowiska Rabka w leczeniu chorób o podłożu alergicznym.

Powrót do spisu treści książki

© Radosław Śpiewak (kod źródłowy).
Ta strona jest częścią serwisu alergologia.org
Strona utworzona 11 lutego 2006, ostatnio zmodyfikowana 11 lutego 2006.