Krótko- i długoterminowe wahania stężenia pyłku wybranych roślin w powietrzu Trójmiasta (1994-1995)

Małgorzata Latałowa, Małgorzata Góra

Pracownia Paleoekologii i Archeobotaniki Katedry Ekologii Roślin i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Gdańskiego

Praca opublikowana w: R. Śpiewak (Redaktor): "Pyłki i Pyłkowica: Aktualne Problemy". Instytut Medycyny Wsi w Lublinie 1995, str. 20-21.

Powrót do spisu treści książki

English In English

Cel

Celem pracy jest charakterystyka przebiegu krzywych stężenia pyłku wybranych roślin w atmosferze Trójmiasta. Analiza dotyczy zarówno wahań sezonowych jak i przebiegu krzywych w rytmie dobowym.

Materiał

Analizie poddano dane palinologiczne z lat 1994 i 1995 z dwóch stacji pomiarowych, usytuowanych na wysokości 30 m, w Gdańsku i Gdyni.

Metody

Badania prowadzono w systemie monitoringu aeropalinologicznego za pomocą aparatów Burkarda i opracowanych dla celów tego monitoringu metod [1]. W opracowaniu wykorzystano dane dotyczące wybranych gatunków roślin.

Wyniki

Interesujących informacji dostarczają obserwacje nie tylko najczęściej podawanych średnich tygodniowych wahań stężenia pyłku w powietrzu, lecz także zmienność w kolejnych dniach czy nawet wahania w obrębie doby. Te krótkookresowe zmiany stężenia pyłku mają podstawowe znaczenie dla chorych na alergie pyłkowe. Jednakże znalezienie prawidłowości w dobowym przebiegu koncentracji pyłku poszczególnych roślin nastręcza sporo trudności. Zmiany dobowe są bowiem związane nie tylko z własnym rytmem uwalniania ziaren pyłku charakterystycznym dla każdego gatunku, lecz też w znacznym stopniu zależą od warunków atmosferycznych [2]. Z uzyskanych do tej pory danych najwyraźniej rysują się krzywe pokrzywy i traw. W branych pod uwagę dwutygodniowych przedziałach czasu, największe stężenie pyłku pokrzywy występowało na ogół w godzinach 11-13, natomiast traw w godzinach rannych (8-9) i późno-wieczornych (21-23).

Dla sytuacji alergologicznej duże znaczenie ma fakt, że większość gatunków kwitnących wiosną i wczesnym latem, jak olcha, brzoza, trawy czy pokrzywa, charakteryzuje się bardzo obfitą produkcją pyłku, stąd jego wysoka koncentracja w powietrzu i ostre wahania, zwłaszcza pod wpływem zmian warunków atmosferycznych. Okres jesienny to generalnie zmniejszenie ilości pyłku w powietrzu (babka, komosowate) oraz łagodniejszy przebieg krzywych pyłkowych. Wyjątek w tym okresie stanowi bylica, której pyłek pojawia się często w znacznym stężeniu. Ze względu na częste, silne wiatry, cechą charakterystyczną dla sytuacji alergologicznej Trójmiasta jest zjawisko nagłego pojawiania się znaczących ilości pyłku roślin poza sezonem ich kwitnienia.

Wnioski

Uzyskane do tej pory wyniki nie pozwalają na pełną charakterystykę prawidłowości przebiegu krzywych pyłkowych, jednak wskazują na szereg interesujących relacji, które powinny być przedmiotem badań w następnych latach.

Piśmiennictwo

  1. Hjelmroos M.: An introduction to aeropalynological sampling methods. Mnskr. Swedish Museum of Natural History, Palynological Laboratory, Stockholm 1994.
  2. Käpylä M.: Diurnal variation of non-arboreal pollen in the air in Finland. Grana 1981, 20, 55-59.

Powrót do spisu treści książki

Kliknij tu!   Kliknij tu!   Kliknij tu!

© Radosław Śpiewak (kod źródłowy).
Ta strona jest częścią serwisu alergologia.org
Strona utworzona 8 lutego 2006, ostatnio zmodyfikowana 9 lutego 2006.