Ekspozycja na alergeny zwierząt domowych i ryzyko objawów alergii w ciągu dwóch pierwszych lat życia

Autorzy opracowania: Ludwik Odrzywołek, Krzysztof Łach

Źródło: H Pohlabeln, S Jacobs, J Böhmann. Exposure to Pets and the Risk of Allergic Symptoms During the First 2 Years of Life. J Investig Allergol Clin Immunol 2007; 17 (5): 302-308.

Wprowadzenie

Obecnie brak jest jednomyślności odnośnie wpływu posiadania zwierząt domowych na rozwój chorób alergicznych w dzieciństwie.

Cel badania

Celem tego badania w kohorcie osób urodzonych w tym samym czasie była analiza zależności pomiędzy posiadaniem zwierząt domowych w chwili narodzin, a chorobowością atopowego zapalenia skóry, występującego około 2 lat później.

Metody

Kilka dni po porodzie zapytano 3132 niemieckich matek niemieckiej narodowości czy posiadają zwierzęta domowe takie jak psy, koty, ptaki. 2 lata później spytano czy u ich dzieci nie rozwinęła się astma oskrzelowa, wyprysk, gorączka. Autorzy użyli wtedy modelu funkcji regresji aby dokonać analizy czy istnieje związek pomiędzy rozwojem reakcji alergicznych wśród dzieci, a posiadaniem w chwili urodzenia zwierząt domowych.

Wyniki

W rodzinach bez przypadków historii chorób atopowych, chorobowość na astmę i wyprysk wśród dwuletnich dzieci była istotnie mniejsza dla rodzin, które posiadały psa w chwili narodzin dziecka (OR, 0,52; 95% CI, 0,33-0,83). Dla porównania w rodzinach bez historii występowania chorób atopowych wczesne narażenie na kontakt z psem było powiązane z wyższą chorobowością na astmę i wyprysk wśród dwuletnich dzieci (OR, 1.43; 95% CI, 0,95-2,15). Porównawcza analiza oceniająca wpływ kotów i ptaków domowych nie wskazała efektu rozwoju chorób atopowych we wczesnym dzieciństwie.

Podsumowanie

Badanie to potwierdza rezultaty kilku wcześniejszych badań sugerujących odwrotną zależność pomiędzy posiadaniem psa i rozwojem chorób atopowych we wczesnym dzieciństwie, aczkolwiek wpływ obserwowany był tylko w rodzinach, u których nie występowały choroby atopowe.

Komentarz

Dzieci bez rodzinnego obciążenia atopią w domach, w których w momencie urodzin był pies, rzadziej zapadają na choroby alergiczne. Natomiast w rodzinach z obciążeniem atopowym, ryzyko chorób alergicznych u dzieci wzrasta w przypadku obecności psa w domu w momencie urodzenia.

Uczulenie na alergeny zwierzęce jest zjawiskiem częstym, które może dotyczyć obecnie 2-10% populacji ogólnej i 15-40% osób z atopią. Alergeny zwierzęce występują również w domach, gdzie nigdy nie hodowano zwierząt. Alergeny kota uczulają znacznie częściej niż antygeny innych ssaków. Istnieją różnice pomiędzy specyficznymi antygenami dla danej rasy, co może tłumaczyć fakt zmiennego ryzyka uczulenia na nie. Narażenie jest również zależne od czynników takich jak: rodzaj podłóg, mebli, narzut, stosowanych odkurzaczy. Istotna jest również obecność spalin w środowisku domowym. W jednym z badań przeprowadzonych na 8216 dzieciach dowiedziono, iż u osób, które miały bliski kontakt z kotem w pierwszym roku życia ryzyko rozwoju astmy oskrzelowej było mniejsze niż u tych, które zwierząt domowych nie posiadały. Może to być spowodowane występowaniem mechanizmu tolerancji, pojawiającego się podczas ekspozycji na duże dawki alergenów. Podczas czytania podobnych badań (wiele z nich zawiera podane poniżej piśmiennictwo) należy zachować ostrożność, pamiętając o czynnikach osobniczych i środowiskowych. Zauważyliśmy możliwość istnienia poważnego czynnika zakłócającego: rodzice chorujący na astmę, zapalenie spojówek i błony śluzowej nosa lub uczuleni na alergeny zwierząt rzadziej decydują się na posiadanie zwierząt domowych (poszukiwanie niskoalergicznego środowiska), co w połączeniu sugerowanej determinacji genetycznej może wpływać na efekt mniejszej zapadalności u dzieci nie obciążanych genetycznie, posiadających zwierzę domowe. Badanie, którego streszczenie przedstawiliśmy posiada podział na 2 grupy pod względem występowania chorób atopowych w rodzinie, co wyklucza istnienie wystąpienia opisanego czynnika zakłócającego. Naszym zdaniem konieczne są dalsze badania w kierunku jednoznacznego stwierdzenia możliwości istnienia efektu ochronnego wywołanego opisaną ekspozycją na alergeny zwierząt domowych.

Piśmiennictwo:

1. Pietrzak J, Obuchowicz A. Uczulenie na alergeny ssaków. Lekarz 2006; (5): 18-26.
2. Gawlik R. Chcesz zapobiec alergii - kup dziecku kota - za. Przegląd Alergologiczny 2005; 2 (4): 34-35
3. Kowal K. Chcesz zapobiec alergii - kup dziecku kota - przeciw. Przegląd Alergologiczny 2005; 2 (4): 36-38
4. Trzcińska H, Dziedziczko A. International Review of Allergology and Clinical Immunology 2005; 11 (3): 99-103