Autor opracowania: Agnieszka Doryńska

---

Autorzy pracy¹ opublikowanej w Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology stawiają hipotezę, że zawarty w kwestionariuszu ISAAC (International Study of Asthma and Allergies in Childhood) moduł pytań dotyczących wyprysku nie jest odpowiednim narzędziem do oceny częstości występowania wyprysku atopowego wśród dzieci i młodzieży. W swoich poprzednich badaniach² autorzy zauważyli, że znaczna liczba dzieci z alergicznym wypryskiem kontaktowym również spełniała kryteria ISAAC. W obecnej pracy postanowili dokładniej to zbadać...

 

Podobieństwo objawów klinicznych wyprysku atopowego i alergicznego kontaktowego zapalenia skóry może prowadzić do błędnej diagnozy, zarówno w praktyce klinicznej, jak i w badaniach epidemiologicznych. Diagnozowanie alergii kontaktowej za pomocą testów płatkowych nie jest popularne wśród alergologów-pediatrów, co skutkuje niedoszacowaniem częstości występowania wyprysku kontaktowego oraz przeszacowaniem częstości występowania wyprysku atopowego wśród dzieci i młodzieży. Autorzy omawianej publikacji ocenili częstość wyprysku atopowego i alergicznego wyprysku kontaktowego wśród losowej próby uczniów, którzy odpowiedzieli twierdząco na pytania znajdujące się w module dotyczącym wyprysku kwestionariusza ISAAC. W badaniu wzięło udział 143 spośród 9320 uczniów objętych programem badań przesiewowych w kierunku alergii w Krakowie. Dzieci zostały zbadane przez dwóch alergologów: pediatrę i dermatologa, dodatkowo wykonano u nich testy płatkowe. Wyprysk atopowy zdiagnozowano u 46 (55,4%) dzieci i 18 (30,0%) młodzieży, natomiast alergiczne kontaktowe zapalenie skóry stwierdzono u 32 (38,6%) dzieci i 31 (51,7%) młodzieży. W znaczącej grupie osób stwierdzono jednoczesne występowanie obu chorób. Autorzy zwracają uwagę, że obecność wyprysku okolic zgięciowych wcale nie rozstrzyga o rozpoznaniu: u 9 z 46 (19,6%) dzieci i 13 z 25 (52,0%) nastolatków zgłaszających występowanie u nich wyprysku zgięciowego ostateczne rozpoznano ACD przy braku podstaw do stwierdzenia wyprysku atopowego.

Otrzymane wyniki wskazują, że "wyprysk ISAAC-owy" nie może być uznawany za odpowiednik rozpoznania wyprysku atopowego, ponieważ obejmuje w zbliżonych proporcjach przypadki atopowego zapalenia skóry, jak i alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Pytania zawarte w kwestionariuszu ISAAC, który jest uznawany za narzędzie epidemiologiczne pozwalające ocenić częstość wyprysku atopowego, nie wystarczają dla rozróżnienia pomiędzy AE, ACD, a także innymi wypryskowymi chorobami skóry. W szczególności odpowiedź twierdząca na pytanie 3 kwestionariusza ISAAC (dotyczące zgięciowej lokalizacji wyprysku) nie wystarczy do rozpoznania AE. Wyprysk zgięciowy może być objawem alergii kontaktowej na barwniki tekstylne i kosmetyki; wyprysk wokół kostek może być efektem uczulenia na materiały obuwia, wyprysk wokół oczu może być wywołany przez leki okulistyczne (w tym krople przeciwalergiczne), kosmetyki lub tusz do rzęs; wyprysk na szyi i za uszami może być wypryskiem łojotokowym. Każdy przypadek przewlekłego nawracającego zapalenia skóry wymaga diagnostyki różnicowej, nakierowanej na wykrycie alergicznego kontaktowego zapalenia skóry oraz dermatoz zapalnych innych niż wyprysk atopowy, również wtedy, gdy zmiany zapalne zlokalizowane są głównie w obszarach zgięciowych.

Radosław Śpiewak, autor korespondujący artykułu, komentuje specjalnie dla naszego portalu:

?Mimo, że wielu świadomych pediatrów i alergologów już od dawna zdaje sobie sprawę z możliwości występowania alergicznego wyprysku kontaktowego nawet u małych dzieci, ciągle niestety zdarzają się tacy, którzy po pobieżnym obejrzeniu dziecka ogłaszają ?to pewnie z jedzenia? i prędzej zlecą niepotrzebne testy punktowe z pokarmami lub diety eliminacyjne, niż pomyślą o diagnostyce w kierunku alergii kontaktowej. Na szczęście to się szybko zmienia: wśród uczestników naszych kursów testów płatkowych pediatrzy są najliczniejszą grupą, co bardzo nas cieszy. A przede wszystkim z tej przemiany w świadomości powinni cieszyć się pacjenci i rodzice.?

Na pytanie, skąd wziął się pomysł na określenie ?wyprysk ISAACowy? odpowiada ze śmiechem: ?Po pierwsze trzeba było jakoś podkreślić, że to nie jest wyprysk atopowy ani żadna inna prawdziwa jednostka chorobowa, tylko duży ?wspólny worek? na najróżniejsze choroby. W związku z tym wypowiedzi na temat epidemiologii wyprysku atopowego na podstawie badań ISAAC bardziej niż do naukowych traktatów pasują do kufla piwa i marynarskich opowieści. A marynarze, jak wiadomo, mają ?ognie świętego Elma?, to mogą mieć do kolekcji i ?chorobę świętego ISAACa??


Piśmiennictwo:

1. Czarnobilska E, Obtułowicz K, Dyga W, Śpiewak R. A half of schoolchildren with 'ISAAC eczema' are ill with allergic contact dermatitis. J Eur Acad Dermatol Venereol 2011; w druku. Pubmed: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21134222.

2. Czarnobilska E, Obtułowicz K, Dyga W, Wsołek-Wnęk K, Śpiewak R. Contact hypersensitivity and allergic contact dermatitis among school children and teenagers with eczema. Contact Dermatitis 2009;60(5):264-9. PubMed: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19397618.

---

« poprzednia		następna »