Nawigacja: alergologia.org > archiwum > IV Zimowe Warsztaty Sekcji Dermatologicznej PTA
Termin "pokrzywka kontaktowa" (contact urticaria) został wprowadzony przez Maibacha i Johnsona w 1975 roku do opisania natychmiastowej (15-30 min) reakcji w postaci bąbli pokrzywkowych powstających w miejscu kontaktu nienaruszonej skóry z substancjami chemicznymi. Obecnie wyróżnia się dwa mechanizmy pokrzywki kontaktowej: nieimmunologiczny (z podrażnienia) oraz immunologiczny (alergiczny). Pokrzywka kontaktowa z podrażnienia jest wywoływana przez czynniki drażniące występujące w produktach żywnościowych, kosmetykach i lekach. Jej nasilenie jest zwykle niewielkie, a czas trwania rzadko przekracza kilka godzin. Mechanizm pokrzywki kontaktowej nieimmunologicznej pozostaje niejasny - jako możliwe przyczyny podaje się lokalne uwalnianie histaminy na drodze nieswoistej przez tzw. "degranulatory", wskazywano również na potencjalną rolę prostaglandyn. Rzadsza odmiana pokrzywki kontaktowej - pokrzywka kontaktowa alergiczna jest z reguły objawem IgE-zależnej alergii natychmiastowej i najczęściej występuje u osób z obciążeniem atopowym. W przypadku uogólnienia reakcji alergicznej może niekiedy dochodzić do objawów układowych, a nawet do wstrząsu anafilaktycznego. Wśród najczęstszych przyczyn pokrzywki kontaktowej wymienia się lateks, proteiny zwierzęce i roślinne, opisywano jednak również przypadki wywoływane przez kontakt z drobnocząsteczkowymi substancjami chemicznymi (hapteny), takimi jak nikiel, pyretryna, dietylotoluamid, lignokainę, prylokainę, antybiotyki, składniki gumy, filtry słoneczne, a nawet alkohol. Grupami, w których najczęściej stwierdza się pokrzywkę kontaktową są rolnicy i weterynarze (typowa przyczyna: naskórki i płyny fizjologiczne zwierząt), pracownicy służby zdrowia (lateks), kucharze i pracownicy przetwórstwa żywności (proteiny w produktach żywnościowych). Alergiczna pokrzywka kontaktowa może współistnieć lub przechodzić w tzw. proteinowe kontaktowe zapalenie skóry (protein contact dermatitis) - odmianę alergicznego wyprysku kontaktowego wywoływanego przez alergeny białkowe, który również wydaje się mieć powiązanie z atopią. W diagnostyce pokrzywki kontaktowej stosuje się otwarte testy kontaktowe, polegające na nałożeniu na skórę podejrzewanej substancji i obserwacji reakcji po 15, 30 i 60 minutach. Otwarte testy kontaktowe z produktami pokarmowymi określa się niekiedy w literaturze terminem SAFT (skin application food test). W diagnostyce alergicznej pokrzywki kontaktowej przydatne mogą być ponadto skórne testy punktowe oraz oznaczanie swoistego IgE w surowicy.
Jak cytować ten artykuł: Radosław Śpiewak. Pokrzywka kontaktowa. IV Ogólnopolskie Warsztaty Naukowo-Szkoleniowe Sekcji Dermatologicznej PTA, Słupsk-Ustka 7-10 lutego 2008. URL: http://www.alergologia.org/archiwum/2008wpta/wpta813.html (Dokument elektroniczny).
Więcej na temat: testy płatkowe w diagnostyce alergii kontaktowej
Nawigacja: alergologia.org > archiwum > IV Zimowe Warsztaty Sekcji Dermatologicznej PTA
© Radosław Śpiewak (tekst & kod źródłowy)
Ta strona jest częścią Portalu Alergologicznego alergologia.org (kontakt).
Dokument utworzony 18 stycznia 2008, ostatnia aktualizacja 28 stycznia 2008.
Korzystanie wyłącznie na zasadach podanych w zastrzeżeniu praw autorskich
oraz wykluczeniu odpowiedzialności!