Nawigacja: alergologia.org > archiwum > III Zimowe Warsztaty Sekcji Dermatologicznej PTA
Diagnostyka zmian zabarwienia w obrębie aparatu paznokciowego jest problemem stosunkowo często napotykanym w praktyce dermatologicznej. Przyczyny wykwitów są różnorodne i wymagają odmiennego postępowania terapeutycznego. Badanie kliniczne w większości przypadków nie pozwala ustalić rozpoznania. Ze względu na typ odkładanego pigmentu wyróżnia się: zmiany typu melanonychia uwarunkowane obecnością melaniny w płytce paznokciowej oraz chromonychia (melanonychia rzekoma) w przypadku obecności barwnika innego pochodzenia.
Melanonychia longitudinalis - (melanonychia striata, longitudinal melanonychia, LM) jest zdecydowanie najczęstszą postacią melanonychii. Klinicznie przybiera ona postać homogennego lub heterogennego prążka o barwie od jasno brązowej do czarnej przebiegającego wzdłuż płytki paznokciowej od macierzy do jej wolnego brzegu. Szerokość prążka w większości przypadków waha się od 2 do 4 mm, jego granica z prawidłową płytką paznokciową może być wyraźna lub rozmyta. LM występuje najczęściej wśród osób rasy czarnej (prawie u 100% osobników powyżej 50 roku życia), w populacji japońskiej u ok. 20%, w hiszpańskiej u ok. 10%, natomiast w populacji rasy kaukaskiej jej częstość nie przekracza 1 %. LM dotyczy najczęściej paznokci kciuka, palca wskazującego oraz palucha stopy. W spektrum histopatologicznym LM wymienia się: łagodną i atypową hyperplazję melanocytów, plamę soczewicowatą zwykłą, znamię melanocytarne, czerniaka. Niektórzy autorzy wyodrębniają: aktywację melanocytów, znamię melanocytarne, hiperplazję melanocytów i czerniaka. Wiele jest stanów nienowotworowych, w których obserwuje się LM natomiast najistotniejszy z punku widzenia klinicznego jest związek melanonychii z czerniakiem aparatu paznokciowego (nail apparatus melanoma, NAM), nazywanym również czerniakiem podpaznokciowym (subungual melanoma). Wykazano, bowiem iż LM w ponad 76% przypadków jest pierwszym objawem NAM, który o wiele miesięcy czasem lat wyprzedza pojawienie się pozostałych charakterystycznych dla bardziej zaawansowanych guzów (objaw Hutchinsona, destrukcja płytki).
Różnicowanie łagodnych (nienowotworowych) i nowotworowych przyczyn LM na podstawie badania klinicznego jest praktycznie niemożliwe, choć przydatny jest algorytm klinicznej oceny zmiany specyficzny dla NAM -ABCDEF of subungual melanoma. Histopatologiczna diagnostyka zmian melanocytowych, która jest obecnie złotym standardem jest trudna i obarczona ryzykiem błędu, co jest związane zarówno z interpretacją obrazu, jak i jakością ocenianego materiału. Prawidłowe pobranie tkanek jest więc kluczowe dla prawidłowego rozpoznania. W praktyce klinicznej zastosowanie znalazły: biopsja sztancą (punch biopsy) oraz biopsja podłużna (longitudinal biopsy). Powikłania biopsji obejmują dystrofię płytki paznokciowej i redukcję jej szerokości będące przyczyną implikacji natury estetycznej i funkcjonalnej. Brak jest w chwili obecnej konsensusu w zakresie wskazań do biopsji diagnostycznej w przypadku LM. Należy podkreślić fakt, że znacznie gorsze wyniki leczenia SM w porównaniu z innymi czerniakami wynikają głównie ze zwłoki w podjęciu adekwatnego leczenia związanej z błędnym rozpoznaniem wstępnym. Bardzo dobrą, tanią i nieinwazyjną metodą diagnostyczną wydaje się być dermatoskopia. Dysproporcja pomiędzy literaturą poświęconą dermatoskopowej analizie zmian skórnych w porównaniu do poświęconej zmianom barwnikowym aparatu paznokciowego jest ogromna. Nieliczne, obejmujące niewielki materiał prace, sugerują możliwość różnicowania zmian barwnikowych aparatu paznokciowego. Brak jest doniesień na ten temat w polskiej literaturze dermatologicznej.
Najczęstszą przyczyną chromonychii są krwiaki podpaznokciowe, wśród innych przyczyn wyróżnia się: obecność pigmentu pochodzenia egzogennego (dym tytoniowy, nadmanganian potasu, azotan srebra, smoła), infekcje bakteryjne aparatu paznokciowego florą gram ujemną, onychomykozy (Trichophyton rubrum, Scytalidium dimidiatum, Alternaria alternata i Microascus desmoporus Candida sp.), leki (tetracykliny, sole złota czy preparaty przeciw malaryczne). Zmiany typu chromonychia są stanami łagodnymi, w obrazie klinicznym często przypominającymi LM lub SM, natomiast wymagającymi odmiennego postępowania terapeutycznego.
Ogłoszenia:
Praktyczny Kurs "Testy płatkowe: techniki wykonania i zasady interpretacji", Kraków, Instytut Dermatologii - sprawdź termin najbliższego kursu
Sympozjum "Dermatologia Środowiskowa", Kraków 20 października 2007
Nawigacja: alergologia.org > archiwum > III Zimowe Warsztaty Sekcji Dermatologicznej PTA
Ta strona jest częścią serwisu alergologia.org (kontakt).
© Michał Sobjanek, Adam Włodarkiewicz, Igor Michajłowski (tekst) & Radosław Śpiewak (kod źródłowy).
Dokument utworzony 30 grudnia 2006, ostatnia aktualizacja 22 września 2007.