Autor: Radosław Śpiewak
Aktualizacja: 8/09/2010

Pierwszy polski opis alergicznego kontaktowego zapalenia skóry opublikował w ?Klinice Ocznej? w 1930 roku okulista Dr Ignacy Abramowicz z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (ryc. 1). Wychodząc od obserwacji chorej na sprowokowany przez barwnik do brwi i rzęs wyprysk powiek, wykazał on w doświadczeniach na zwierzętach, że czynnikiem uczulającym jest parafenylenodiamina. Autor trafnie zwrócił uwagę na znaczenie osobniczej nadwrażliwości w tym procesie. Indukcja przez Abramowicza zapalenia spojówek u królików była zarazem pierwszym w Polsce eksperymentalnym badaniem nad alergią kontaktową. Pierwszy polski opis zastosowanie testów płatkowych w diagnostyce pacjenta chorego na wyprysk zamieścili w ?Polskiej Gazecie Lekarskiej? Franciszek Walter i Henryk Reiss z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w 1932 roku (ryc. 2), natomiast rok później ukazał się w ?Przeglądzie Dermatologicznym? artykuł Henryka Mierzeckiego przedstawiający wyniki testów płatkowych u 67 osób badanych na obecność wyprysku zawodowego w Okręgowym Związku Kas Chorych we Lwowie.

Po II wojnie światowej testy płatkowe jako metoda wykrywania alergii kontaktowej były już powszechnie znane polskim dermatologom. W fundamentalnych podręcznikach Mariana Grzybowskiego (?Choroby Skóry?, Warszawa 1948, ryc. 3) oraz Adama Straszyńskiego (?Zarys Dermatologii?, Poznań 1951, ryc. 4) zamieszczono szczegółowe opisy wykonywania testów płatkowych oraz zdjęcia dodatnich odczynów skórnych. ?Próba naskórkowa czyli płatkowa Jadassohna-Blocha? została ponadto omówiona w monografii ?Rozpoznawanie Chorób Skóry? Roberta Bernhardta (Warszawa 1949, ryc. 5). W połowie lat 1960-ych badania nad częstością alergii kontaktowej w dużych populacjach zapoczątkował Henryk Szarmach w Gdańsku, a wkrótce potem Edward Rudzki w Warszawie.

Ryc. 1. Artykuł Ignacego Abramowicza z 1930 roku zawierający pierwszy w polskim piśmiennictwie opis przypadku alergicznego kontaktowego zapalenia skóry

Ryc. 2. Artykuł Franciszka Waltera i Henryka Reissa z 1932 roku zawierający pierwszy w polskim piśmiennictwie opis wykonania testów płatkowych

Ryc. 4. Zdjęcie dodatniego testu płatkowego w podręczniku Adama Straszyńskiego ?Zarys dermatologii?, 1951

Ryc. 5. Omówienie testów płatkowych w podręczniku Roberta Bernharda ?Rozpoznawanie chorób skóry?, 1949